Cod.
FC101
Titolo
GRADUALE
Tipologia
Data
Sec. XVI
Luogo
[Spagna].
Supporto
Membr.; cc. II + 31 + II (cc. di guardia cart. recenti), con
paginazione recente a matita apposta da Feininger al centro del margine
inf.; la cartulazione coeva, in cifre romane rosse nell'angolo sup.
est. del r numera da LVII a CXX, mancano però le c. relative ai nn.
LXV, LXVI, LXX, LXXX-LXXXII, XC-C, CII-CXI, CXIII, CXV-CXIX.
Filigrane
Dimensioni
mm 432 x 324.
Rigatura
Rigatura a piombo con singole linee verticali ai lati. Specchio: mm
328 x 195.
Scrittura
Scrittura gotica molto arrotondata in inchiostro nero con titoli e
rubriche in rosso di unica mano.
Decorazione
capitali alternamente in rosso e blu (talvolta ornate di
fessi a risparmio) all'inizio di ogni brano; maiuscole in nero a groppi
all'inizio dei versetti.
Notazione
Notazione neumatica aquitana tarda su unica linea rossa
contraddistinta secondo i casi dalle chiavi g, f, a, d e b segnate con
lettere alfabetiche; presenza del custos e di barre di divisione ad ogni
parola. 6 righi per p.
Legatura
Legatura recente in mezza pelle marrone su piatti di legno; 2
fermagli di cuoio con graffa e contrograffa di ottone; 3 nervi doppi sul
dorso.
Frammenti
Conservazione
Stato di conservazione: restaurato nel 1985 da Antonella Conte e
Lorenzo Pontalti presso il Laboratorio provinciale di restauro
bibliografico e documentario di Trento.
Copista
Annotazioni
Annotazioni marginali di mani posteriori in diverse pp.
Note storiche
sul marg. est. di p. 46: "Marcos garzia de Zisneros,
Antonio de Marne estudiante[s]" (scrittura corsiva del sec. XVII).
Antiche segnature
Fascicolazione
Bibliografia e Commento
LEONARDELLI-RUINI, Codici …, p. 117 (scheda 1.15). -
DAL POZ, Codici e libri , p. 195 (n. 157).
I codici e FC 102 sono ciò che resta di due graduali gemelli e
complementari: oltre ad integrarsi reciprocamente nel contenuto, sono
accomunati da una sobria ma elegante esecuzione che impiega una rara
notazione aquitana ormai completamente evoluta verso la quadrata. Se la
datazione al secolo XVI - proposta da Feininger, probabilmente in base
al tipo di decorazione - è esatta, si può ritenere di essere di fronte
ad un caso di conservatorismo grafico-musicale abbastanza singolare.
L'esemplare in esame, che rappresenta circa un quarto della consistenza
originaria del manoscritto, contiene, con vaste lacune, il Proprio dei
santi da San Lorenzo (10 agosto) a San Clemente (23 novembre) ed il
Comune dei santi. Considerato l'elevato numero di carte scomparse che si
può desumere dai residui dell'antica numerazione, il graduale in origine
doveva coprire l'intero Ciclo dei santi dell'anno liturgico. L'origine e
l'utilizzo del codice in Spagna sono confermati dalla presenza di
annotazioni marginali di mani posteriori in lingua spagnola.
- FOL: 2
- NUM: 1
- GEN: 1
- M: AV
- INC:
- RIF: Levita Laurentius
- FES: GT 588
- HOR: [Lorenzo]
- COD: [M]
- IND: 101
- EXTRA: Levita Laurentius
- FOL: 3
- NUM:
- GEN: 2
- M: O
- INC:
- RIF: Confessio et pulchritudo
- FES: AMS 136
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Confessio et pulchritudo
- FOL: 4
- NUM: 2
- GEN: 3
- M: C
- INC:
- RIF: Qui michi ministrat
- FES: AMS 136
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Qui mihi ministrat
- FOL: 5
- NUM: 3
- GEN: 4
- M: I
- INC:
- RIF: Salve sancta parens V Virgo Dei genitrix
- FES: ?
- HOR: Vigilia Assunzione BVM
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Salve sancta parens V Virgo Dei genitrix
- FOL: 6
- NUM: 4
- GEN: 5
- M: I
- INC:
- RIF: Gaudeamus ... Marie ...assump.V Eructavit
- FES: GT 591
- HOR: Assunzione BVM
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Gaudeamus ... Mariae ...assump.V Eructavit
- FOL: 7
- NUM: 6
- GEN: 6
- M: AV
- INC:
- RIF: Hodie Maria virgo
- FES: GOP 539
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Hodie Maria virgo
- FOL: 8
- NUM: 7
- GEN: 7
- M: AV
- INC:
- RIF: Assumpta est Maria
- FES: GT 591
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Assumpta est Maria
- FOL: 9
- NUM: 8
- GEN: 8
- M: O
- INC:
- RIF: Diffusa est gratia
- FES: AMS 28
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Diffusa est gratia
- FOL: 10
- NUM: 9
- GEN: 9
- M: C
- INC:
- RIF: Dilexisti iusticiam
- FES: LG [75]
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Dilexisti iustitiam
- FOL: 11
- NUM:
- GEN: 10
- M: I
- INC:
- RIF: Probasti domine V Exaudi domine
- FES: AMS 141
- HOR: 8^ sLorenzo
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Probasti domine V Exaudi domine
- FOL: 12
- NUM: 10
- GEN: 11
- M: AV
- INC:
- RIF: Puer meus dicit dominus dum transieris per
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Puer meus dicit dominus dum transieris per
- FOL: 13
- NUM: 11
- GEN: 12
- M: O
- INC:
- RIF: In virtute tua
- FES: AMS 12
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: In virtute tua
- FOL: 14
- NUM: 12
- GEN: 13
- M: C
- INC:
- RIF: Qui vult venire
- FES: AMS 27
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Qui vult venire
- FOL: 15
- NUM: 13
- GEN: 14
- M: I
- INC:
- RIF: In omnem terram V Celi enarrant
- FES: ?
- HOR: Bartolomeo ap
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: In omnem terram V Caeli enarrant
- FOL: 16
- NUM: 14
- GEN: 15
- M: AV
- INC:
- RIF: Venite ad me
- FES: GT 619
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Venite ad me
- FOL: 17
- NUM: 15
- GEN: 16
- M: C
- INC:
- RIF: Vos qui reliquistis omnia et secuti estis
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Vos qui reliquistis omnia et secuti estis
- FOL: 18
- NUM: 16
- GEN: 17
- M: I
- INC:
- RIF: Ioannes autem cum audisset (incompleto)
- FES: ?
- HOR: Decollazione sGio Battista
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Ioannes autem cum audisset V Bonum est
- FOL: 20
- NUM: 17
- GEN: 18
- M: I
- INC:
- RIF: [..celebre]mus cuius vita V Cum iocunditate
- FES: ?
- HOR: [Natività BVM]
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: [..celebre]mus cuius vita V Cum iucunditate
- FOL: 21
- NUM: 18
- GEN: 19
- M: AV
- INC:
- RIF: Nativitas tua
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Nativitas tua
- FOL: 22
- NUM: 19
- GEN: 20
- M: I
- INC:
- RIF: Venite benedicti V Esurivi enim
- FES: ?
- HOR: Maurizio & C
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Venite benedicti V Esurivi enim
- FOL: 23
- NUM: 20
- GEN: 21
- M: AV
- INC:
- RIF: Iustorum anime
- FES: GT 462
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iustorum animae
- FOL: 24
- NUM: 21
- GEN: 22
- M: O
- INC:
- RIF: Mirabilis Deus
- FES: AMS 98
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Mirabilis Deus
- FOL: 25
- NUM: 22
- GEN: 23
- M: C
- INC:
- RIF: Iustorum anime (incompleta)
- FES: AMS 97
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iustorum animae
- FOL: 27
- NUM: 23
- GEN: 24
- M: G
- INC:
- RIF: [Clamaverunt... exau]divit eos V Iuxta et
- FES: AMS 99
- HOR: [Cosma&Damiano]
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Clamaverunt iusti V Iuxta est dominus
- FOL: 28
- NUM: 24
- GEN: 25
- M: AV
- INC:
- RIF: Fulgebunt iusti
- FES: AMS 99(C)
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Fulgebunt iusti
- FOL: 29
- NUM: 25
- GEN: 26
- M: O
- INC:
- RIF: Gloriabuntur in te
- FES: AMS 120
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Gloriabuntur in te
- FOL: 30
- NUM: 26
- GEN: 27
- M: C
- INC:
- RIF: Posuerunt mortalia
- FES: AMS 114
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Posuerunt mortalia
- FOL: 31
- NUM: 27
- GEN: 28
- M: I
- INC:
- RIF: Benedicite dominum omnes angeli V Benedic
- FES: AMS 157
- HOR: Michele arc
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Benedicite dominum omnes angeli V Benedic
- FOL: 32
- NUM: 29
- GEN: 29
- M: G
- INC:
- RIF: Benedicite dominum V Benedic anima mea
- FES: AMS 157
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Benedicite dominum V Benedic anima mea
- FOL: 33
- NUM: 31
- GEN: 30
- M: AV
- INC:
- RIF: Sancte Michael archangele
- FES: GT 609
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Sancte Michael archangele
- FOL: 34
- NUM:
- GEN: 31
- M: O
- INC:
- RIF: Stetit angelus
- FES: AMS 157
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Stetit angelus
- FOL: 35
- NUM: 33
- GEN: 32
- M: C
- INC:
- RIF: Benedicite omnes angeli
- FES: AMS 157
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Benedicite omnes angeli
- FOL: 36
- NUM:
- GEN: 33
- M: I
- INC:
- RIF: Gaudeamus omnes...sanctorum V Gaudete iusti
- FES: ?
- HOR: Ognissanti
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Gaudeamus omnes...sanctorum V Gaudete iusti
- FOL: 37
- NUM: 35
- GEN: 34
- M: AV
- INC:
- RIF: O quam gloriosum est regnum in quo
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: O quam gloriosum est regnum in quo
- FOL: 38
- NUM: 36
- GEN: 35
- M: AV
- INC:
- RIF: O quam preclarus est sydereus locus
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: O quam praeclarus est sidereus locus
- FOL: 39
- NUM: 37
- GEN: 36
- M: O
- INC:
- RIF: Iustorum anime
- FES: GT 468
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iustorum animae
- FOL: 40
- NUM: 39
- GEN: 37
- M: C
- INC:
- RIF: Beati mundo corde
- FES: GT 514
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Beati mundo corde
- FOL: 41
- NUM: 40
- GEN: 38
- M: I
- INC:
- RIF: O beatum virum in cuius transitu (incompl)
- FES: ?
- HOR: Vigilia sMartino
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: O beatum virum in cuius transitu V [?]
- FOL: 43
- NUM: 41
- GEN: 39
- M: I
- INC:
- RIF: Ecce sacerdos ... Martinus V Benedictionem
- FES: ?
- HOR: Martino
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Ecce sacerdos ... Martinus V Benedictionem
- FOL: 44
- NUM: 42
- GEN: 40
- M: AV
- INC:
- RIF: Cantantibus organis Cecilia virgo
- FES: ?
- HOR: Cecilia
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Cantantibus organis Caecilia virgo
- FOL: 45
- NUM: 44
- GEN: 41
- M: I
- INC:
- RIF: Dicit dominus sermones V Domine exaudi
- FES: AMS 166
- HOR: Clemente
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Dicit dominus sermones V Domine exaudi
- FOL: 46
- NUM: 45
- GEN: 42
- M: I
- INC:
- RIF: Ego autem sicut oliva V Quid gloriaris
- FES: GT 424
- HOR: Vigilia 1 Apostolo
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Ego autem sicut oliva V Quid gloriaris
- FOL: 47
- NUM: 47
- GEN: 43
- M: G
- INC:
- RIF: Iustus ut palma V Ad annunciandum
- FES: AMS 13
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iustus ut palma V Ad annuntiandum
- FOL: 48
- NUM: 48
- GEN: 44
- M: O
- INC:
- RIF: Gloria et honore
- FES: AMS 13
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Gloria et honore
- FOL: 49
- NUM: 49
- GEN: 45
- M: C
- INC:
- RIF: Magna est gloria
- FES: AMS 13
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Magna est gloria
- FOL: 50
- NUM: 50
- GEN: 46
- M: I
- INC:
- RIF: Michi autem nimis V Domine probasti
- FES: AMS 160
- HOR: Apostoli
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Mihi autem nimis V Domine probasti
- FOL: 51
- NUM: 51
- GEN: 47
- M: G
- INC:
- RIF: Nimis honorati V Dinumerabo eos
- FES: AMS 160
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Nimis honorati V Dinumerabo eos
- FOL: 52
- NUM: 52
- GEN: 48
- M: G
- INC:
- RIF: Constitues eos V Pro patribus tuis
- FES: AMS 122
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Constitues eos V Pro patribus tuis
- FOL: 53
- NUM: 54
- GEN: 49
- M: AV
- INC:
- RIF: Per manus autem apostolorum fiebant signa
- FES: ?
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Per manus autem apostolorum fiebant signa
- FOL: 54
- NUM:
- GEN: 50
- M: AV
- INC:
- RIF: In om[nem terram] (incompleto)
- FES: GOP 563
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: In omnem terram
- FOL: 56
- NUM: 55
- GEN: 51
- M: O
- INC:
- RIF: Mirabilis Deus
- FES: AMS 98
- HOR: [Più martiri]
- COD: [M]
- IND: 101
- EXTRA: Mirabilis Deus
- FOL: 57
- NUM:
- GEN: 52
- M: O
- INC:
- RIF: Gloriabuntur in te
- FES: AMS 120
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Gloriabuntur in te
- FOL: 58
- NUM: 56
- GEN: 53
- M: C
- INC:
- RIF: Iustorum anime (incompleta)
- FES: AMS 97
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iustorum animae
- FOL: 60
- NUM: 57
- GEN: 54
- M: C
- INC:
- RIF: [Qui vult venire post] me abneget
- FES: AMS 27
- HOR: [1 Martire]
- COD: [M]
- IND: 101
- EXTRA: Qui vult venire
- FOL: 61
- NUM:
- GEN: 55
- M: I
- INC:
- RIF: Statuit ei dominus V Inveni David servum
- FES: GT 445
- HOR: 1 Confessore
- COD: M
- IND: 101
- EXTRA: Statuit ei dominus V Memento domine
- FOL: 62
- NUM: 58
- GEN: 56
- M: I
- INC:
- RIF: Sacerdotes tui domine (incompleto)
- FES: AMS 16
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Sacerdotes tui domine V Memento domine
- FOL: 64
- NUM: 59
- GEN: 57
- M: I
- INC:
- RIF: [In medio...sapient]ie et V Iocunditatem et
- FES: GOP 35*
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: In medio ecclesiae V Iucunditatem et
- FOL: 65
- NUM:
- GEN: 58
- M: G
- INC:
- RIF: Ecce sacerdos V Non est inventus
- FES: AMS 16
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Ecce sacerdos V Non est inventus
- FOL: 66
- NUM: 60
- GEN: 59
- M: G
- INC:
- RIF: Iuravit dominus/ (incompleto)
- FES: AMS 20
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Iuravit dominus V Dixit dominus
- FOL: 68
- NUM: 61
- GEN: 60
- M: C
- INC:
- RIF: [Beatus servus ... do]minus invenerit
- FES: AMS 16
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Beatus servus
- FOL: 69
- NUM:
- GEN: 61
- M: C
- INC:
- RIF: Domine quinque talenta
- FES: AMS 22
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Domine quinque talenta
- FOL: 70
- NUM: 62
- GEN: 62
- M: C
- INC:
- RIF: Semel iuravi in sancto (incompleto)
- FES: AMS 128
- HOR:
- COD:
- IND: 101
- EXTRA: Semel iuravi in sancto
